İnsan hakları örgütleri, Rusya’nın güneyinde ve Kafkasya bölgesinde siyasi amaçlı yargılamaların sürdüğüne dikkat çekiyor. Veriler, resmi dosya sayısında düşüş görünse de baskının yöntem değiştirerek devam ettiğini ortaya koyuyor.
Rusya’da 2025 yılında siyasi nedenlerle açılan ceza davalarının sayısı, savaş öncesi 2021 yılı seviyelerine geriledi. Ancak hak savunucuları, şeffaflık eksikliği nedeniyle bu istatistiklerin yanıltıcı olabileceği konusunda uyarıyor. Özellikle Kuzey Kafkasya’da yargı dışı baskıların arttığı ve savaş karşıtı duruşların ağır suçlar kapsamına alınarak maskelendiği belirtiliyor.
İstatistikler Gerçeği Yansıtıyor mu?
İnsan hakları projesi “OVD-Info” tarafından hazırlanan rapora göre, 2024 yılında 798 olan siyasi takibat sayısı 2025’te üçte bir oranında azalarak 522’ye düştü. Raporda, Çeçenistan, Dağıstan ve Kalmıkya’da geçtiğimiz yıl tek bir siyasi ceza davasının dahi kayıtlara geçmediği ifade ediliyor.
Buna karşın uzmanlar, tarih ve gerekçesi netleştirilemeyen davaların istatistiklere dahil edilmediğini, bu nedenle gerçek rakamların çok daha yüksek olduğunu savunuyor.
“Terörizm Çağrısı” En Yaygın Suçlama
Siyasi davalarda en çok başvurulan madde üst üste ikinci yıl “terörizm çağrısı” oldu. Siyasi nedenlerle mahkum edilenlerin aldığı ortalama hapis cezası süresi ise 8,5 yıla ulaştı. Mevcut verilere göre Rusya genelinde en az 398 kişi siyasi gerekçelerle cezaevinde bulunuyor.
Bölgesel Veriler: Krasnodar ve Stavropol Önde
Güney Rusya ve Kuzey Kafkasya’da 2025 yılında toplam 381 siyasi içerikli dava açıldı.
Krasnodar Bölgesi: 15 ceza davasıyla bölge lideri konumunda. Davaların büyük çoğunluğu “terörizm çağrısı” ve “aşırılıkçı örgütlerin finansmanı” suçlamalarına dayanıyor.
Stavropol: Kuzey Kafkasya Federal Bölgesi’nde başı çekiyor. Burada açılan davalar arasında “Nazizmin rehabilitasyonu”, “orduyu itibarsızlaştırma” ve “vandalizm” gibi suçlamalar yer alıyor.
Çocuklar ve Emekliler de Hedefte
Raporda dikkat çeken vakalardan biri, Stavropol’da 14 yaşındaki bir kız çocuğuna açılan “vandalizm” davası oldu. Muhalif lider Aleksey Navalni’nin ölüm yıl dönümünde bir otobüs durağına ismini yazdığı için hakkında işlem yapılan öğrenci, 70 saat kamu hizmeti cezasına çarptırıldı. Ayrıca Krasnodar’da 17 yaşındaki bir genç kız ve sosyal medya paylaşımları nedeniyle gözaltına alınan bir emekli kadın da siyasi baskının ulaştığı boyutları gözler önüne seriyor.
İdari Para Cezaları ve Yasaklar
Kabardey-Balkarya : Bölgede yapılan gösterilere yönelik müdahalelerle öne çıkıyor. Özellikle Kafkas Savaşı(E.N.*) kurbanlarını anma etkinliklerine katılanlara yönelik çok sayıda idari protokol düzenlendi.
Dağıstan: Su ve elektrik kesintilerini protesto eden vatandaşlar, “izinsiz gösteri” suçlamalarıyla karşı karşıya kaldı.
Hak savunucuları, özellikle vatana ihanet ve casusluk gibi gizli yürütülen davaların “şeffaflıktan uzak” yapısı nedeniyle, Rusya’daki siyasi baskı ikliminin resmi rakamlardan çok daha derin ve korkutucu olduğunu vurguluyor.
Kaynak : Кавказ.Реалии
